Website Rob Droog

Schrijven en boeken en schrijven en boeken en schrijven en boeken....

Naast het feit dat ik schrijven altijd al een erg leuke bezigheid heb gevonden, is schrijven voor mij ook altijd een goede methodiek geweest om zaken te verwerken en om zaken helderder en scherper te krijgen. Gewoon maar schrijven en jezelf na een paar dagen weer eens nalezen, dan lees je jezelf weer met andere ogen en komen er altijd wel een paar aanvullingen, nieuwe invalshoeken of nieuwe inzichten om de hoek kijken en dat is natuurlijk een uitermate boeiend proces. Al met al heb ik daardoor reeds drie boeken en aardig wat publicaties kunnen baren....

Om en nabij psychose

Zo heb ik mijn ervaringen en inzichten beschreven die ik heb opgedaan tijdens mijn eerste huwelijk. Dit was en huwelijk waar psychoses een hele grote rol in hebben gespeeld. Door daar veel over te schrijven en op papier uit te werken, is uiteindelijk in 2000 het boekje "Om en nabij psychose" ontstaan en ook uitgegeven. Dit boekje heb ik onlangs herschreven en weer opnieuw uitgegeven. Voor wie geinteresseerd is: Om en nabij psychose

 

Werkboek: "Het model van Droog"

Voor mijn werkzaamheden als maatschappelijk werker heb ik een werkboek beschreven over "Het model van Droog". Dit is een model waarin de samenhang en samenwerking tussen denken, emoties, gevoelens en de invloed van je eigen verleden duidelijk gemaakt wordt. Het werkboek is eigenlijk een afsplitsing van het boek "Het model van Droog" waarin alle spiritueel gekleurde inzichten en uitgangspunten uitgehaald zijn. Ik wilde het model voor een breed publiek kunnen gebruiken zonder elke keer te struikelen over zaken zoals reincarnatie, chakra's of niveua's van bewustzijn. Het werkboek gaat dus puur over de uitleg van het model. Voor wie geinteresseerd is: werkboek over Het model van Droog

 

Het model van Droog

Momenteel ben ik druk bezig met de tweede druk van het boek "het Model van Droog". Dat is hard nodig want door toepassing van het model de afgelopen twee jaar is er weer een hoop inzicht en nuancering ontstaan die ik ook in het boek wil verwerken. Zo wie zo zal de nadruk veel meer gelegd worden om het ontstaan en werking van het kind-reddingssysteem wat ieder mens in zich draagt.. Ook zal ik een andere titel verzinnen want wie gaat nou overeind zitten bij de titel: "Het model van Droog".... Dus de titel zoals die is zal hoogstwaarschijnlijk nog een paar keer wijzigen. Voor nu de eerste 30 bladzijden. Enjoy.

 

"DE ONTDEKKING VAN ONBEWUSTE DRIJFVEREN"

IJsberg (CMYK) [12,5x8,8cm]

a.d.h.v.
" HET MODEL VAN DROOG "

Rob Droog

 

Voor alle kinderen opgesloten in volwassenen…

Zoals toeval, samenloop van omstandigheden,  pech en geluk verwijzen naar de werking van Geest, zo verwijzen emoties  uiteindelijk naar de inhoud van ons onderbewustzijn.

                  
Tweede druk 2011
Algeheel ontwerp, tekening en schema's: Rob Droog
Foto: auteur Rianne van Heck

© 2011 Rob Droog
website: www.droog.info. 

 

Uit deze uitgave mogen teksten en schema met bronvermelding worden overgenomen.


 


Inleiding

 

Het eerste deel, hoofdstuk één en twee


De eerste twee hoofdstukken gaan over de uitleg en uitwerking van “Het model van Droog”. Dit is een model dat ik in de afgelopen twintig jaar heb ontwikkeld, omdat ik als therapeut en als maatschappelijk werker behoefte had aan een simpele en voor iedereen begrijpelijke uitleg over de samenhang en wederzijdse beïnvloeding van het denken, emoties, gevoelens en de diepste bewuste en onbewuste drijfveren van ons bestaan. Inzicht verschaffen in deze samenwerking, en dan op een wijze waarin juist dat wat onbewust een rol speelt ook bewust kan worden gemaakt, leek mij onmisbaar. Ik had hier behoefte aan omdat werkelijke veranderingen in mensen slechts succesvol en van blijvende aard blijken te zijn als ook die bewuste en onbewuste drijfveren die daar een rol in spelen herkend, erkend én bijgesteld kunnen worden. Als de diepere en soms onbewuste drijfveren onaangetast blijven, zullen die uiteindelijk de gewenste en ingezette verandering ondermijnen en terugval is dan onvermijdelijk.

Terugval is iets wat ik in mijn werk als therapeut en als maatschappelijk werker ontzettend vaak ben tegengekomen. En dan doel ik op de talloze cliënten die al van alles en nog wat hadden gedaan en ondergaan, maar het ondanks de vaak intensieve investering in geld, tijd en aandacht, maar niet voor elkaar konden krijgen om bijvoorbeeld stabiliteit en draagkracht in zichzelf te vergroten. Of cliënten die het ondanks alle hulp en begeleiding maar niet lukte om zichzelf bijvoorbeeld te verlossen van oude groeven en patronen, van oud zeer en de daaruit voortvloeiende emotionele beperkingen of belemmeringen. Het was vaak bijzonder triest om aan te horen dat men al zoveel had gedaan en toch niet verder was gekomen met alles wat er was. Nog triester was het als het resultaat bijvoorbeeld verlies van vertrouwen in de hulpverlening, in mensen, en wat nog vele malen erger is, in zichzelf was. 

Ik heb dit model “Het model van Droog” genoemd, omdat ik na jaren zoeken gewoon geen dekkende en pakkende naam kon vinden. Ik heb het model een tijd lang “Het IJsberg model” genoemd, omdat ik het principe van een ijsberg volgde maar dat was een te algemene naam. Daargelaten dat het principe van een ijsberg in vele uitvoeringen en invullingen al gebruikt wordt. Ik heb het model ook een tijd “emotie management” genoemd, maar mijn model gaat over veel meer dan alleen emoties dus dat was het ook niet, even daargelaten dat deze naam ook al vaker gebruikt wordt. Uiteindelijk heb ik de stoute schoenen maar aangetrokken en heb ik het model mijn eigen naam gegeven: "Het model van Droog"

Dit model begint bij de zichtbare en tastbare emotionele laag die zich boven de waterlijn bevind. Iedereen heeft die, iedereen kent die, want dat is de laag waar de dieperliggende gevoelens zichtbaar en tastbaar tot ontlading en ontkrachting kunnen komen. Het is dan ook de laag waar ruzie, strijd, non-acceptatie, onbegrip en de “welles/nietes” discussies hun bestaansrecht hebben. Zaken die naar ik aanneem in iedereen zijn of haar leven voorkomen.

Dit is ook de laag van krampachtigheid, van hardheid en van de oeverloze herhalingen van zetten. Vooral deze oeverloze herhalingen van zetten zijn vaak bijzonder goed zichtbaar en herkenbaar. Mensen die in dat emotionele vlak zijn vastgelopen met zichzelf, met aspecten van zichzelf, of met anderen of aspecten van anderen, zijn dan moeiteloos in staat om gedetailleerd te beschrijven hoe een ruzie of strijd elke keer verloopt. Ze weten precies wat zij zelf doen, wat anderen doen, hoe dat precies verloopt en wat dat met ze doet. Dit gedetailleerd kunnen beschrijven ontstaat vanzelf door de oeverloze herhalingen van zetten. Als je maar vaak genoeg hetzelfde doet leer je het vanzelf kennen, tot op detail niveau. En daarmee wordt het dus ook voorspelbaar. Maar vreemd genoeg is men ondanks het kennen en weten van hoe het gaat, niet in staat om het te voorkomen en te doorbreken.

Deze emotionele laag wordt volgens het model verwelkomt en gebruikt om tot stilstand te komen. Stilstand in de beweging van de emotie zodat de investering in de strijd, non acceptatie, onbegrip en de oeverloze herhalingen van zetten stopt en er gekeken kan worden naar de werkelijke drijfveren van die strijd en de bijbehorende emotie. Stilstaan wil zeggen: niet meer doen wat je altijd hebt gedaan, het doorbreken van de vanzelfsprekende en voorspelbare actie...  

Dit stilstaan creëert de tijd en ruimte die nodig is voor het ontmoeten van een dieperliggende laag: de gevoelslaag. Een laag die ook iedereen heeft en kent. Deze gevoelslaag is wat beleving en werking betreft beduidend anders dan de emotionele laag. Het stoppen van de strijd, het gevecht, de wellus nietus discussie, de non-acceptatie, de oeverloze herhaling van zetten, is de eerste, moeilijkste en belangrijkste stap. Het kan zo voelen als verliezen, als de ander laten winnen. Maar zonder het stil leren staan in deze emotionele bewegingen kan er geen verdieping naar het onderliggende gevoel komen en is herhaling onvermijdelijk. Oeverloze herhalingen van zetten wordt veroorzaakt door gebrek aan verdieping. Zonder verdieping kan men slechts handelen naar wat men reeds weet en kent en dat zal zich dan blijven herhalen omdat er niets nieuws bij komt.

Het stoppen van de strijd of non-acceptatie of het wegstappen uit de veiligheid van de oeverloze herhalingen van zetten is overigens niet iets wat zomaar even lukt. Dat stoppen vraagt vaak een periode van heel bewust en gedisciplineerd daarmee bezig zijn om zodoende elke keer te ontdekken en te herkennen hoe en waar die strijd of die non-acceptatie ontstaat en hoe dat verder verloopt. Het is de kunst om bijtijds op de rem te gaan staan en tot stilstand te komen in die zo bekende en vaak ook uitdagende beweging. De laag die onder die emotionele laag ligt; de gevoelslaag, wordt elke keer toegankelijk als de strijd wordt gestaakt. Dit is een belangrijk gegeven omdat je datgene waar je mee in strijd bent niet werkelijk kunt ontmoeten. Als je maar in die emotionele beweging blijft hangen omdat je de onderliggende gevoelsbeweging niet wilt, kunt of durft te ontmoeten, dan is de stap naar dat gevoel niet mogelijk. De strijd zal eerst gestopt moeten worden, dan pas kan de ontmoeting plaatsvinden op die diepere gevoelslaag.

Daarbij wil ik gelijk wel het belang van die emotionele laag onderstrepen. Dit model is niet ontwikkeld om die emotionele laag uit te schakelen of ondergeschikt te maken, integendeel zelfs. We hebben emoties hard nodig omdat het hebben van emoties in feite de enige wijze is waarmee we de innerlijke gevoelsbewegingen kunnen ontladen en ontkrachten. Zelfs als deze gevoelsbewegingen jaren lang zijn onderdrukt. Zonder deze emotionele ontladingen zouden we onszelf nooit meer kunnen verlossen van innerlijke spanningen en dus nooit meer innerlijke rust en ontspanning kunnen hebben.

Een andere en net zo belangrijke rol van emoties is dat het zeer duidelijke richting aanwijzers zijn. Door een emotie te volgen kom je vanzelf bij een dieper liggende gevoelsbeweging uit. Een emotionele uiting van bijvoorbeeld boosheid brengt je bijna vanzelf in contact met het onderliggende gevoel van bijvoorbeeld angst of miskenning, met daarbij soms nog de bijbehorende oorzaak in de vorm van beelden en ervaringen. En door dat gevoel verder te volgen kom je mogelijk in een nog diepere laag van jezelf terecht, misschien zelfs in het waarom of de oorzaak van de ervaring.

In die zin zijn emoties een soort zichtbare eindproducties van hetgeen zich onder de waterlijn heeft afgespeeld. Tegelijkertijd kunnen ze het begin zijn van het proces van verdieping en ontdekking van dat wat zich dan onder die waterlijn heeft afgespeeld.

Als we uiteindelijk in die gevoelslaag zijn aangekomen zijn we in feite in het gebied aangekomen waar het “ontmoeten en delen ” kan ontstaan. Ontmoeten is een mooi woord, nog mooier wordt het als je er een streepje tussen kan zetten, dan krijg je ont-moeten. Dat wat je dan tegenkomt in die gevoelslaag ontdoen van het moeten. Er moet even niets meer mee. Ont-moeten, slechts zien wat er is, wat er aan het bewegen is in jezelf, zonder er gelijk van af te willen, zonder het gelijk te willen veranderen of onderdrukken want dat zou betekenen dat je er gelijk de strijd of de non-acceptatie mee aan gaat en dan zit je alweer in de emotionele laag…. Als er even niets moet, kan ontmoeting plaatsvinden.

Delen wil zeggen: dat wat je dan ontmoet in jezelf uitspreken, het woorden gaan geven. Eerst maar eens aan en voor jezelf, en misschien later aan een ander. Het woorden geven aan wat er is en aan wat je ontmoet in jezelf is soms al heel erg lastig. Als je woordenschat voornamelijk op strijd en non-acceptatie is gericht dan zijn er vaak nog maar weinig woorden die kunnen omschrijven wat je van binnen voelt. Het woorden geven is dan ook een proces van woorden zoeken om überhaupt te kunnen omschrijven wat er in je gaande is. Dit vinden van woorden kan via praten, maar ook via schrijven en voor sommige mensen kan het ook werken via uitbeelden, schilderen, muziek of sport. Door het woorden of een vorm te geven of anderszins naar buiten te brengen, stap je werkelijk in de ontmoeting met dat wat er binnenin aan het spelen is, in het model dus wat onder de waterlijn gaande is. Het ontmoeten is als het ware het omarmen, het delen is dan het uitwisselen, het in het licht zetten, het naar buiten brengen. Door de gevoelsbewegingen te ontmoeten en te delen kan ontlading en ontkrachting plaatsvinden waardoor de energie ontstaan door die innerlijke beweging uit je systeem kan. Die energie kan dan uit je lichaam weg gaan. In dit proces worden gevoelens emoties, wordt wat onzichtbaar onder de waterlijn aan het bewegen is zichtbaar boven de waterlijn uitgewerkt, ontlaad en ontkracht. Hierdoor ontstaat er weer ruimte, ruimte om adem te halen, bij te komen, nieuwe ideeën te ontvangen.

Als je wel ontmoet maar niet deelt, dan is er slechts sprake van een innerlijke verhuizing en kan er niets je lichaam uit. Je ontmoet iets in jezelf en je besluit het weer ergens anders in jezelf weg te stoppen. Daar blijft het dan liggen totdat het weer aangeraakt wordt en vaak doe je dan weer het zelfde. Het komt weer in beweging, je voelt dat, ontmoet dat, maar stopt het vervolgens weer ergens anders weg. De energie ervan blijft dus in je eigen systeem, in je lichaam, en dat veroorzaakt meer en meer zwaarte, meer en meer innerlijke spanning. En er ontstaat steeds meer dat je elke keer moet gaan verhuizen en het wordt steeds zwaarder. Misschien kun je je voorstellen dat dit proces van voortdurend zaken innerlijk verschuiven een onderdeel kan zijn van de chronische vermoeidheid waar steeds meer mensen last van krijgen? Er is niet zo veel ruimte meer om te voelen wat er is, om te uiten wat er is. We moeten door, hebben verplichtingen, er zijn verwachtingen. Wie staat nog echt stil bij dat wat je raakt.    

Dit gebied van het delen is ook het gebied waar begrip en mildheid kan ontstaan. Door te delen wat er werkelijk in je aan de gang is, kun je zelf en kunnen mensen om je heen meer begrijpen wat er aan de hand is. Waarom je je zo gedraagt, waarom je je zo uit, waarom je bepaalde emoties laat zien enz. Begrijpen levert vaak begrip en mildheid op. In deze mildheid en begrip ontstaat de aanzet tot vergeving.

In deze laag vindt geen strijd plaats want over gevoelens kun je namelijk niet strijden, daar kun je geen gevecht mee aan gaan en geen discussies over voeren. Emoties vind je niet in die gevoelslaag, emoties liggen daarboven en worden door die gevoelslaag gecreëerd op het moment dat je gevoelsbewegingen gaat ontladen en ontkrachten. Gevoelens zijn zoals ze zijn en vragen slechts toestemming aan ons om er te mogen zijn en om via emoties zichtbaar te kunnen ontladen en ontkrachten. Gevoelens kunnen uiteraard wel bevraagd en onderzocht worden.

Ga je met je gevoelens toch de strijd aan, omdat sommige gevoelens misschien eng, lastig of pijnlijk, zijn en je ze liever niet ontmoet, dan zit je er al weer mee in het bovenliggende emotionele gebied. Dan begint de discussie weer van vooraf aan, dan zit je weer in die non-acceptatie of afwijzing en is herhaling van zetten het gevolg. Als je constateert dat je in strijd bent met bepaalde gevoelens zul je die strijd weer opnieuw moeten stoppen door weer terug te keren naar dat gevoelsgebied, daar waar geen emotie is en dus geen strijd kán bestaan.

Eenmaal aangekomen in dat gevoelsgebied ontstaat de opening om ook te gaan kijken naar de oorsprong van de inkleuring van gevoelens en de wijze waarop je daarmee omgaat. Deze volgende stap is de stap naar de volgende laag, de basis van het model, daar waar je verleden zich bevindt. Het verleden bestaande uit de zogenaamde basisveiligheden en de basisonveiligheden. Deze laag heeft uiteraard ook iedereen maar wordt lang niet door iedereen herkend.

De inhoud en werking van deze basislaag is deels bewust en deels onbewust. Hier vinden we de grondtonen van onze persoonlijkheid, hier liggen onze eerste kindervaringen en kindbesluiten. Je zou dit het gebied van onze basisprogrammering kunnen noemen.

Het bijzondere van deze laag is dat hier je zogenaamde kind- reddingssysteem ligt en werkt. Een systeem dat is aangemaakt in de eerste zeven jaar van je leven en daardoor deels instinctief is aangebracht. Instinctief, want als kind van één, twee of drie jaar verzin je de dingen niet, reacties zijn dan nog volkomen instinctief. 

Als er in de eerste zeven jaar van je leven onveiligheid, intimidatie en misschien zelf misbruik of mishandeling plaatsvindt, dan zal je als kind instinctief een houding en gedrag ontwikkelen waardoor je dat kan overleven én toch kan aansluiten bij pa en ma en eventuele broertjes en zusjes. Deze basisbehoefte om aan te sluiten is dusdanig sterk dat hoe goot de intimidatie of de mishandeling ook is, er altijd een weg gevonden zal worden om toch aan te kunnen sluiten. Caroline Myss heeft hier veel over geschreven in het boek "Creation of Health".

Het is dan die basis onveiligheid die veroorzaakt dat kinderen een soort reddingshouding en reddingsgedrag ontwikkelen. Deze reddingshouding en dit reddingsgedrag wordt dan een soort van basisveiligheid, het gebied of de beweging waarin veiligheid wordt ervaren. Een gebied waar je dan automatisch heen vlucht als er onveiligheid wordt waargenomen. Een schuilplaats in de vorm van een bepaalde houding en een bepaald gedrag. Bijvoorbeeld vader komt weer voor de zoveelste keer dronken of stoned thuis en je sluit je als kind compleet af, of je gaat lopen rennen om vader zoveel mogelijk te pleasen, of je gaat verlamd in een hoekje zitten afwachten, of je gaat juist enorm in verzet tegen die vader. Je zult als kind dat doen wat je in je eigen beleving het meeste veiligheid zal opleveren. En die reddingshouding en dat reddingsgedrag wordt geactiveerd zodra er beweging wordt waargenomen in dat onveilige gebied. En uiteindelijk, na een paar maanden in gebruik te zijn geweest wordt dat systeem meer en meer een vol automatisch systeem en uiteindelijk een onbewust werkend systeem. Zodra het onveilig wordt begint het kind- reddingssysteem te werken, punt uit. Het gaat gewoon helemaal vanzelf, automatisch, zonder er bij na te denken, zelfs zonder dat je het zelf in de gaten hebt.

En zolang kinderen de onveiligheid overleven is dat de bevestiging dat het aangebrachte systeem goed is en werkt en zal dus ook in stand gehouden worden. En dat kind- reddingssysteem blijft dan ook net zo lang vol automatisch werken totdat de drager ervan daar zelf bewust van word en dat bewust zal gaan veranderen.

Maar ja, daar ligt gelijk het grootste probleem, hoe kun je nou iets gaan veranderen waar je niet eens meer bewust van bent dat het er is of dat het werkt?

Veelal zien mensen dit kind- reddingsysteem als onderdeel van hun persoonlijkheid of karakter en is daarmee in hun beleving een vast en onveranderbaar onderdeel van zichzelf geworden. En dit is naar mijn mening een compleet foute overtuiging die helaas door veel wetenschappers en hulpverleners wordt gedragen. We hebben het hier niet over basale onveranderbare persoonlijkheidsstructuren of karaktereigenschappen, we hebben het hier over een in eerste instantie instinctief aangebracht reddingssysteem, gebaseerd op instinctieve keuzes en besluiten. En uiteraard, als een kind instinctief kiest voor een reddingssysteem gebaseerd op vechten, vluchten of bevriezen, dan zal de neiging tot vechten, vluchten of bevriezen een onderdeel zijn van basale eigenschappen, persoonlijkheids- of karakter structuren die al in het kind zaten. Maar het reddingssysteem dat daarop gebaseerd werd is daar een gevolg van en is niet de onveranderbare oorzaak.

Als er bijvoorbeeld een cliënt binnenkomt en aangeeft dat hij of zij een binnenvetter is, in feite een excuus om geen emoties en gevoelens te hoeven delen, dan is dat binnenvetter zijn geen persoonlijkheidsstructuur of karaktereigenschap. Het is slechts een onderdeel van een reddingssysteem gebaseerd op instinctieve keuzes en besluiten die gemaakt zijn ergens in die eerste zeven jaar van het leven. Een volwassen mens die daardoor nog steeds bepaald wordt door zijn of haar eigen kind- besluiten.

Door deze cliënt bewust te maken van de oorzaak van zijn of haar binnenvetter zijn, dus bewust te maken dat dit een geautomatiseerde reactie is gebaseerd op kind- keuzes en kind- besluiten, ontstaat er weer de ruimte en mogelijkheid om dat binnenvetter zijn om te buigen naar openheid, kwetsbaarheid, transparantie in emoties en gevoelens.

Het zal de cliënt dan meer en meer duidelijk worden dat hij of zij nu een volwassene is en niet meer dat onmachtige en onmondige kind. Dat hij of zij niet meer in een afhankelijke positie zit  en dat het kind- reddingssysteem niet meer nodig is. Het reddingssysteem kan in dankbaarheid losgelaten worden. Dankbaarheid want het heeft die mens wel doen overleven, het heeft goed gewerkt alleen het is overbodig geworden en dat wordt nu pas duidelijk….

Men heeft gewoon niet in de gaten gehad dat het een houding of gedrag is waar gewoon kind- keuzes en kind- besluiten aan ten grondslag liggen die ook nog eens herzien kunnen gaan worden! Hierdoor zie je dus dat volwassen mensen in voor hun onveilige situaties kind gedrag gaan vertonen. En ondanks dat die volwassen mens dat vaak wel in de gaten heeft dat er iets niet klopt, zal het automatisme: "het is onveilig dus ik moet naar een veilige houding of gedrag" gewoon in werking worden gezet en bepalend zijn. Het kind- reddingssysteem is zo in het bestaan geïntegreerd dat het ook nog eens bepalend en overheersend is geworden. En dat is logisch want het is een overlevingssysteem geweest, je bent er jaren van afhankelijk geweest.

Het zal duidelijk zijn dat ook dit gebied, deze basislaag in het geheel onderzocht moet worden. Dit is noodzakelijk omdat vanuit dit gebied een onbewust systeem aan het werk is dat bepaald hoe je überhaupt met gevoelens omgaat, hoe je reageert op wat er gebeurd in je leven, op mensen en situaties. Want het kind- reddingssysteem zou ook wel eens kunnen bepalen dat je niet naar gevoelens moet of mag luisteren, dat je die nooit mag laten zien, dat die juist heel onveilig zijn voor je. Deze basis laag bepaald dan door de aanwezige basis onveiligheden in relatie met het reddingsgedrag en reddingshouding, hoe je überhaupt omgaat met gevoelens. Of je gevoelens bijvoorbeeld hebt leren ontmoeten en hebt leren vrijgeven door ze te delen met jezelf en anderen. Of dat je gevoelens juist hebt leren onderdrukken, niet hebt leren kennen, ontwijkt en weg stopt.

Dat geheel van die basisgegevens die bepalen hoe je omgaat met gevoelens, bepaald dan weer hoe je met emoties om gaat. En de totaliteit van dat alles bepaald vervolgens dan weer hoe je denkt over jezelf in relatie met de wereld. 

Wil je dus ooit anders gaan denken over jezelf, of wil je anders met je emoties om leren gaan, of anders met je gevoelens om leren gaan, dan zal uiteindelijk ook dit onbewuste kind- reddingssysteem gekend moeten gaan worden. Je zult er bewust van moeten gaan worden, het leren zien en gaan veranderen. Daardoor is daadwerkelijk veranderen mogelijk en zal verandering ook moeiteloos blijvend kunnen zijn. Verander je dat basissysteem, dan veranderd automatisch hoe je met gevoelens om zult gaan, dat brengt verandering aan in de wijze waarop je met emoties om zult gaan, en dat alles veroorzaakt dat je anders zult gaan denken over jezelf in relatie met de wereld.

Als je eenmaal die fundering in jezelf hebt veranderd zul je nagenoeg automatisch ook een ander soort huis gaan bouwen.  

En als je eenmaal weet hoe je bij die fundering moet komen en hoe je daar aanpassingen en wijzigingen in aan kunt brengen, kun je voortdurend verder uitbouwen, veranderen, en dat doen wat nodig is om dat wat het leven je aanreikt te kunnen verwelkomen, wat het ook is. En soms moet je dan wat ruimte bij bouwen, soms iets hoger gaan bouwen, een carport er naast, alles is dan mogelijk….

Elke vorm van hulpverlening die deze onbewuste basis gegevens onaangetast laat omdat die niet in de gaten heeft dat daar binnenin een systeem aan het werk is, zal slechts tijdelijke veranderingen teweeg kunnen brengen en uiteindelijk hopeloos falen. Als het systeem in die fundering onaangetast blijft, kun je slechts een zelfde soort huis bouwen. En omdat het hetzelfde huis is, gebeuren uiteindelijk ook weer dezelfde dingen want feitelijk veranderde er dus niets, ook al heb je op je blote voeten al "tjakka" schreeuwend over gloeiende kooltjes kunnen rennen.

Daar ligt in mijn ogen dan ook de reden dat er zoveel cliënten zijn die na een bepaalde tijd weer terugvallen in hun eigen oude groeven en patronen. Ondanks alle inspanningen is het systeem in het fundament niet aangetast en dus hetzelfde gebleven en uiteindelijk komt het oorspronkelijke oude huis als vanzelf weer tevoorschijn. Het kan een paar maanden duren, soms een paar jaar, maar uiteindelijk is terugval onvermijdelijk.

En uiteraard zijn er veel hulpverleners die met hun cliënten of patiënten praten over denkpatronen en wat je daar allemaal mee kan doen. Er zijn talloze methodieken en therapieën om iets met dat denken te doen. Ze zullen praten over emoties en gevoelens en wat je daar mee kunt doen. Er zijn ook talloze methodieken om mensen in contact te brengen met hun emoties en gevoelens en om daar op een andere wijze mee om te gaan. En zeker zullen hulpverleners met hun cliënten en patiënten die diepte in gaan en praten over dat wat er in de kinderjaren gespeeld heeft. Ook daar zijn talloze methodieken voor om dat in beweging te krijgen en te ontladen en te ontkrachten in mensen. Misschien zullen zelfs trauma's uit die periode aangeraakt worden. Misschien zullen cliënten en patiënten daarin geleerd worden om alsnog te huilen en te schreeuwen en zo hun kindpijn alsnog naar buiten te gooien. Maar dit alles zal slechts een tijdelijke opluchting en ontspanning geven, dit alles zal slechts tijdelijke kracht en creativiteit geven als het kind- reddingssysteem niet
wordt herkend en erkend én wordt aangepakt.   

Naast al bovengenoemde zaken is dit gebied, deze basislaag, ook het gebied van de intimiteit, van de stilte, van slechts kijken en voelen en “niets doen”. Vooral dat niets doen is essentieel omdat in het niets doen “de mystiek van het leven” de kans krijgt om vanzelf vrij te geven wat vrijgegeven kan worden vanuit die onbewuste en dus nog onbekende lagen die zich in die basis bevinden. Het niets doen komt dan even tijdelijk in de plaats van de automatische werking van het systeem. Dit niets doen duwt als het ware het automatisme omver.

Al met al kun je zeggen dat de eerste twee hoofdstukken gaan over het samenspel tussen emoties, gevoelens en basisveiligheden en basisonveiligheden en het systeem dat daaruit ontstaan is. Hoe stap je van het emotionele gebied naar het gevoelsgebied en van daaruit naar die basis (on)veiligheden en wat gebeurt er dan werkelijk in en met je? In feite is Het model van Droog een model om de strijd, de non-acceptatie en de oeverloze discussie te stoppen en om te leren kijken naar de diepere drijfveren van jezelf daarin.

En deze eerste twee hoofdstukken zijn voldoende voor mensen die “Het model van Droog” alleen als methodiek willen leren gebruiken voor zichzelf of in hun rol als hulpverlener, docent of therapeut. Een methodiek die binnen één of twee uur uitgelegd kan worden en mensen kan helpen hun innerlijke én externe strijd te stoppen en te komen tot inzicht daarover én te komen tot transformatie van hun eigen diepere drijfveren.

Het tweede deel, hoofdstuk drie tot en met hoofdstuk zeven

Door de toepassing van “Het model van Droog” zoals beschreven in de eerste twee hoofdstukken, komen mensen via het denken, emoties en gevoelens, in de basisveiligheden en basisonveiligheden van hun eigen bestaan terecht. Ze leren het kind- overlevingssysteem kennen dat ze als kind instinctief hebben aangebracht in zichzelf. Zodra dat kind- reddingssysteem herkend is in jezelf, is het als het ware een bewust iets geworden en dat waar je je bewust van bent kun je er ook iets mee gaan doen, dan kun je dat ook gaan wijzigen. Dan kun je gewapend met discipline en alertheid veranderingen daarin gaan aanbrengen. Hierdoor kunnen de gewenste veranderingen verankerd worden tot diep in de basis van je bestaan. En dan is er geen onbewust systeem meer dat dat kan ondermijnen…

Door deze verankering zullen veranderingen in het totale bestaan hun doorwerking hebben. Dus niet alleen in het denken, de emoties, het gevoel of in de basisgrondtonen, maar in het gehele bestaansgebied. Op dezelfde wijze zijn onveiligheden, afhankelijkheden, gekwetstheden, angsten, schuldgevoelens en miskenningen ooit aangebracht, dus zo kan ook vergeving, acceptatie, begrip, mildheid en liefde worden aangebracht.
In het boek zal ik het denken overigens niet als een specifieke laag uitwerken omdat het denken op elke laag haar rol speelt. Je zou kunnen zeggen dat het denken aansluit bij daar waar jij gaat staan. Ga je bijvoorbeeld volop in de strijd met iets of iemand, dan zal je denken zich daarbij aansluiten en alles in het werk stellen om te winnen, te vluchten of te bevriezen. Dat kun je soms ook goed zien bij mensen die volop in hun boosheid of agressie plonzen. Die kunnen daarin dingen zeggen of doen waar ze dan later, als de emotie weer uitgewerkt is, veel spijt van hebben. Als het denken in de emotie meegaat dan zou je kunnen stellen dat je op dat moment een soort van intellectuele zelfmoord pleegt, je ratio gaat plat en het gaat dan alleen nog maar om instinctief vechten, vluchten of bevriezen. Het logische nadenken over wat je aan het doen bent is dan eigenlijk niet meer mogelijk omdat je denken zich heeft overgeleverd aan de emoties en dus worden de emoties bepalend.

kom je midden in die strijd toch ergens tot stilstand, komt er bijvoorbeeld opeens een vraag op waar je nou eigenlijk mee bezig bent, dan zal het denken ook gelijk daar heen gaan en je helpen te gaan ordenen. Dan zit je niet meer midden in die emotie en in die strijd maar dan ga je er als het ware onderdoor kijken. Daarmee zit je op het gebied onder de emotie, het gebied van het gevoel. Het gebied van delen en ontmoeten, van begrip en mildheid. Vanuit die laag kun je beter kijken wat er in die bovenste emotionele laag gebeurd en wat dat mogelijk te maken heeft met je basislaag, met je kind- reddingssysteem. Ga je vanuit dat ordenen nog een laagje dieper kijken naar je eigen diepere drijfveren dan kan vanuit datzelfde denken inzicht en wijsheid ontstaan. Het denken volgt je gewoon.

En dat is als het ware de specie die alles samenvoegt en waarmee de samenhang tussen de verschillende lagen duidelijk wordt gemaakt. Dit denken is altijd aanwezig en werkt voortdurend.

Als het model alleen gebruikt gaat worden als methodiek om de strijd te stoppen en inzicht te bewerkstelligen in het samenspel tussen denken, emoties, gevoelens en dat wat er in de basislaag ligt, dan maakt het in wezen niet veel uit vanuit welke overtuiging je dat doet. Of je nou de overtuiging hebt dat die basisveiligheden en onveiligheden enkel en alleen ontstaan zijn in dit leven, door toeval, als straf of beloning van God, het lot of door erfelijke patronen, het maakt eigenlijk niets uit. Daar behoeft in wezen geen discussie over te worden gevoerd omdat het niet uitmaakt wat iemand gelooft of denkt daarover. Iedereen is daar compleet vrij in en dat beïnvloedt de werking en toepassing van het model niet. Mits het feit maar wordt aangenomen dat er bewuste en onbewuste drijfveren aanwezig zijn die de eigen basis grondtonen veroorzaken. Als dat namelijk niet wordt gezien blijven die grondtonen in stand en zullen gewenste veranderingen niet kunnen gronden in jezelf. Wil men echter dieper op die basisveiligheden en onveiligheden ingaan, bijvoorbeeld in hun betekenis en oorsprong, dan wordt het weer wel van belang wat men erover denkt.

Deze basisveiligheden en basisonveiligheden benader ik in dit boekje uiteraard vanuit mijn eigen invalshoek.
Voor mij is die basislaag de laag waar het begin en de sturing van het huidige leven ligt, veroorzaakt door wat er al was voordat dit leven begon. Op de laag van de basisveiligheden en basisonveiligheden liggen de zogenaamde grondtonen. Grondtonen die in eerste instantie soms onopvallend aanwezig zijn, maar bij nader onderzoek bijzonder bepalend kunnen zijn in iemands leven en beleven. Grondtonen van volkomen welkom en geliefd zijn. Grondtonen van vrijheid en mogen vallen en opstaan. Maar soms ook grondtonen van een niet welkom kind, een misbruikt of mishandeld kind. Grondtonen van lichamelijke afwijzing, van een respectloos ontkennen van gevoelens en emoties. Grondtonen van er niet bijhoren, er niet mogen zijn.

En voor veel mensen is het misschien een vreemd idee maar daar komen we ook grondtonen tegen die ouder lijken te zijn dan wijzelf zijn. Dus als ik het even op mijzelf projecteer dan bedoel ik grondtonen die al in mijn bewustzijn aanwezig waren voordat ik, ik de mens die ik nu ben, daar zelf in aanwezig was. Grondtonen die dus ouder lijken te zijn dan mijn persoonlijkheid. Daarmee geef ik dan ook gelijk aan dat ik er vanuit ga dat mijn bewustzijn ouder is dan ik ben. Misschien een verwarrend gegeven om zomaar even neer te schrijven.

Het is gebaseerd op een herhaald ervaren van het tegenkomen van grondtonen die niet terug te herleiden zijn naar iets van of uit dit leven. Er is dan in dit leven geen enkele aanleiding te vinden waardoor een bepaalde grondtoon ontstaan zou kunnen zijn, terwijl die grondtoon zich toch heel sterk en duidelijk in mijn gevoelsbeleving uitdrukt.  

Dit fenomeen is soms ook sterk bij hele jonge kinderen waar te nemen. Kinderen, baby's of peuters die bijvoorbeeld in een enorme paniek raken bij het zien van vuur of een brand. En dat terwijl er nog geen enkele ervaring met vuur of brand is geweest. Of angst en paniek hebben bij het laag overvliegen van een vliegtuig, of kinderen die paniekaanvallen krijgen bij onweer. De heftigheid van de angst of van de paniek laat mogelijkerwijs zien dat er sprake is van duidelijk aanwezige grondtonen die door een waarneming van brand of een vliegtuig of onweer wordt getriggerd maar die een emotionele heftigheid laat zien die niet in dit jonge leven ontstaan kan zijn omdat er nog geen ervaring mee is geweest...

Dit gegeven heb ik in de nadere uitwerking van het model meegenomen, omdat dit soort ervaringen met oude grondtonen niet alleen bij mij maar ook vaak bij andere mensen voorkwamen. En in mijn beleving te vaak om achterwege te laten. Te veel mensen herkenden bepaalde grondtonen als zijnde ouder dan zijzelf en te veel mensen konden de herkende grondtonen niet plaatsen in dit leven. En deze herkenning van die dieper gelegen en soms onbewuste grondtonen zal naar mijn mening gaan toenemen omdat er meer en meer gevoelige en hoog sensitieve mensen op deze aarde komen die vanwege hun gevoeligheid dus ook een sterke band hebben met deze grondtonen

Deze volgende hoofdstukken zijn dan ook bedoeld voor mensen die wat dieper en verder willen kijken en voelen dan het meest gangbare. Mensen die in de diepte willen weten wie ze zijn, wat ze zijn, waarom het is zoals het is, gaat zoals het gaat, waar ze vandaan komen en naartoe gaan en wat hun eigen aandeel in dit alles is. Deze hoofdstukken gaan meer over de oorsprong van de basis (on)veiligheden en wat dat te betekenen heeft.

In deze hoofdstukken beschrijf ik wat bewustzijn in het kader van het model is, wat dat betekent en hoe dat werkt. Wat die grondtonen zijn en hoe die voorbij de beperking van dit ene leven ontstaan zijn en omgebogen kunnen worden. Ik duik dan nog verder het model in en beschrijf continuïteit van leven en hoe overdracht van voorgaande levens naar het huidige leven plaatsvindt. Ik beschrijf de diepte die mystiek en esoterie heet en ik doe dat vanuit een eigentijdse Psychosofische invalshoek. Dit tweede deel is voor de mens die verder wil kijken dan het reguliere, het wetenschappelijk vastgestelde en het bewijsbare. Het is voor de mens die niet vies is van een gedegen portie mystiek…. Uiteraard is mijn visie hierin niet de enige ware, het is slechts een visie naast vele andere bruikbare  visies.

Het model in het algemeen

Door toepassing van dit model kan elke ruzie, elke strijd en elk conflict gestopt worden. Ongeacht met wie of wat je strijd aan het voeren bent, ongeacht of dit het heden of het verleden betreft, ongeacht of het privé of op school of op je werk is.

Dit model creëert een weg die alle lagen van ons bestaan aangaat, want het in gevecht zijn kan iets mentaals lijken, iets emotioneels of iets met gevoelens. Het kan ook alleen iets lijken te zijn van nu, van vroeger of van de toekomst. Het in gevecht zijn, het worstelen met jezelf of met de ander, ‘het andere’ of het totale leven, gaat in feite ook werkelijk je totale wezen aan. Wil je daarin iets veranderen, wil je bijvoorbeeld die strijd echt stoppen, dan zul je ook je totale wezen daarin moeten betrekken. Je kunt niet iets ergens in gevecht laten zijn….

We kunnen aan ruzie en strijd werkelijk onderdoor gaan en in grote delen van deze wereld gaan enorm veel mensen ook daadwerkelijk ten onder aan ruzie en strijd. Er zijn grote en langdurige conflicten en daaruit voortvloeiende niets ontziende wrede oorlogen. En dit alles wordt steeds vaker in breedbeeld over de gehele wereld zichtbaar gemaakt. Ruzie is ook makkelijk en universeel, je kunt het overal en met iedereen krijgen, ook al versta je elkaar niet eens. We kunnen ruzie maken met iedereen die we kennen en zelfs met mensen die we nauwelijks of zelfs totaal niet kennen. Ruzie kan ook overal over gaan. Een parkeerplek, een idee, een overtuiging, een geloof, je plek in de rij, hoe je je werk doet, over iets vergeten, een onhandige opmerking, per ongeluk tegen iemand aanlopen, je niet begrepen voelen, een foute handeling tijdens het autorijden, de kleur van je huid, iemand willen helpen, je lach...

Beangstigend hoe snel je zomaar opeens ruzie kunt hebben met iemand, soms is  “er zijn”  al genoeg.
Je kunt het zo gek niet verzinnen of mensen zijn in staat om er ruzie over te maken en zo nodig de ruzie om te zetten in gewelddadig en agressief handelen.

Wat minder zichtbaar is (maar vaak net zo desastreus) is de stille en de vaak voor andere onzichtbare innerlijke strijd die mensen kunnen hebben. De ruzies en conflicten die we innerlijk met onszelf hebben. Het geworstel met ons denken, met onze eigen gedachten. Ruzie met dat wat we voelen, met onze emoties, ruzie met ons eigen lichaam, met ons lichaamsgewicht of ons uiterlijk. Ruzie met lichamelijke klachten en ongemakken, ziektes en aandoeningen. Ruzie met het eigen onvermogen of juist eigen vermogen. Ruzie met onze eigenheid en eigen-wijsheid in relatie met onszelf en anderen. Innerlijke strijd die zo intens en langdurig kan zijn dat isolatie, obsessief gedrag, psychiatrische stoornissen, zelfmutilatie zoals snijden en krassen en soms zelfdoding daar het gevolg van kunnen zijn.

De kennis en inzichten waarop dit model gebaseerd is, betreffende bijvoorbeeld de continuïteit van leven , kennis over Geest, ziel en Persoonlijkheid , de tweeledigheid van de Ziel , en überhaupt het begrip over het leven en beleven in relatie met de werking van Geest die ik in dit boekje hanteer, zijn een direct gevolg van mijn betrokkenheid en relatie met Zohra Noach en Psychosofia.

Deze stroming, Psychosofia, kent geen lidmaatschap, dogma’s of onvrijheden en/of gebondenheden aan anderen dan aan onszelf. Juist in deze tijd waarin de zekerheden van een religie en/of godsdienst soms niet zo zeker meer zijn, kan deze stroming, die een zoektocht naar de eigen wezenskern is, een handreiking zijn.
Psychosofia reikt een levenswijze aan die via Zohra Noach rechtstreeks vanuit Geest is aangereikt.
Psychosofia gaat dan ook voornamelijk over de herkenning en erkenning van de werking van Geest in alles dat leeft. Dus ook in ruzie, in strijd en in conflicten. In feite gaat dit boekje óók over de vaak gestelde vraag:
“Waar is God in al het lijden dat op aarde plaatsvindt?”

Dichter bij huis is de vraag waar God in het eigen lijden is en wat überhaupt de betekenis en zin van dat lijden is. Dit boekje geeft in ieder geval een verwijzing naar een antwoord op deze vragen, waardoor dat lijden ook een zin en betekenis kán krijgen. Of dit boekje “het antwoord” is, laat ik graag aan de lezer zelf over.

Ik ben er in ieder geval wel van overtuigd dat de herkenning en erkenning van de werking van Geest in je strijd en geworstel, zelfs in je diepste lijden én in je gelukkigste momenten, de grondstoffen kunnen zijn voor een andere kijk op dit alles en daardoor voor een betere wereld voor jezelf. En als je alleen nog maar vanuit die herkenning en erkenning van de werking van Geest leert leven, zal dat uiteindelijk voor iedereen die deelgenoot is van jouw wereld betekenis hebben. Die herkenning en erkenning van Geest veroorzaken namelijk dat je eigen handel en wandel én die van anderen in een veel breder kader kan worden geplaatst, niets is er dan zomaar, niets staat dan zomaar op zichzelf, los van het geheel. Dat bredere kader relativeert bijna vanzelf je eigen emotionele beleving die daarmee verweven is.
En uiteindelijk zal de bevrijding van de emotionele gebondenheden die de strijd en het geworstel veroorzaken, je een warmer, opener en zachter mens maken en volgens mij heeft deze wereld enorm veel behoefte aan open en warme mensen.

Het stoppen van de strijd, het stoppen van de gebondenheid aan emoties, wat in feite een aanzet is tot het doorbreken van die emotionele gebondenheden in jezelf, is niet van de ander of iets anders afhankelijk. Door toepassing van het model waar dit boek over gaat kun je ten alle tijde de strijd stoppen door simpelweg de weg te leren gaan naar een ander niveau in jezelf en de ander of het andere waar je mee in strijd bent maar gewoon even te laten.

Dat begint door van het emotionele niveau, waar alleen de strijd plaats kan vinden, naar het gevoelsniveau te gaan, wat ook het niveau van het “delen” is. Over en met gevoelens kun je namelijk niet de strijd aanbinden. Gevoelens zijn niet goed of fout, gevoelens zijn er gewoon en die willen eigenlijk maar één ding: gedeeld, ontlaad en ontkracht worden. Door dáár bij stil te staan en deze gevoelens te delen en via emoties te ontladen en ontkrachten, kan er meer begrip ontstaan over deze gevoelens en worden de bijbehorende emoties begrepen. Door de stap naar dit delen te maken en ook daadwerkelijk dat delen aan te gaan met jezelf en vervolgens met de ander of het andere, ontstaat er ruimte om jezelf te leren begrijpen en te verstaan. Dan gaat de aandacht naar binnen en naar jezelf in plaats van naar het andere of de ander buiten jezelf. En begrijpen veroorzaakt nagenoeg altijd begrip. Begrip veroorzaakt zachtheid, mildheid en vergevingsgezindheid, wat dan weer de weg vrij maakt naar daadwerkelijke intimiteit met en in jezelf, en soms ook met de ander.

Het aspect van jezelf, de ander of het andere waar de strijd mee is aangegaan, kan daarin meegaan maar dat is zeker niet noodzakelijk. Zodra jij niet meer deelneemt aan de strijd met jezelf, de ander of het andere, dan zal dat aspect van jezelf, de ander of dat andere, geen grip meer hebben op jou, want jij doet namelijk niet meer mee. Er vindt dan geen aanhaking meer in jou plaats. De strijd stopt dan en de energie kan voor iets anders gebruikt gaan worden. Bijvoorbeeld voor groeien in inzicht, verwerking en transformatie van oude groeven en patronen. Al die zaken die de strijd wezenlijk hebben veroorzaakt en in stand hebben gehouden. Om het ontstaan en de werking van ruzie en strijd te kunnen begrijpen dienen we alle meespelende aspecten te herkennen en te erkennen.

Als er ruzie ontstaat met jezelf, met anderen of het andere, dan heeft dat altijd met het eigen verleden te maken. Zelfs ruzie over toekomstige zaken kan alleen met het verleden te maken hebben, omdat de toekomst onbekend gebied is en alleen maar manifest in denken, uitspreken en handelen kan worden door gebruik te maken van hetgeen reeds gekend is, het verleden dus. Als er iets nieuws ontstaat, is dat hooguit een nieuwe combinatie van aspecten die er al waren of een nieuw soort heftigheid waarmee die reeds bekende aspecten ervaren worden. Je zou kunnen stellen dat elke emotie meer dan verwondering een verwijzing is naar je eigen nog onverwerkte verleden….

Ruzie heeft te maken met emoties en emoties hebben we bij de gratie van hetgeen we reeds ervaren hebben en ooit al aangeraakt is. Boosheid, frustratie, gelijk willen hebben, niet geraakt willen worden, angst, twijfel, schuldgevoelens, miskenning van jezelf, de neiging tot verdedigen, het zijn allemaal invullingen en ladingen méér dan slechts verwondering of neutraliteit ten opzichte van wat gebeurd is of aan het gebeuren is.

Dat “meer” zijn de inkleuringen ontstaan uit hetgeen we in het verleden reeds gekend hebben. En zo plakken we al dan niet bewust het verleden voortdurend op het heden. Daarmee blijven we nieuwe wijn in oude zakken gieten met vaak herhaling tot gevolg. Aan de hand van dit model kan ook deze beweging, deze herhaling, gestopt worden.

Maar wat is dat verleden en waar begint dan dat verleden? Voor de meeste wetenschappelijke en vaak theoretische modellen begint dat aan het begin van dit leven, het moment van geboren worden. Sommige mensen en stromingen nemen daar de periode in de baarmoeder ook nog in mee.

Caroline Myss en Normal Shealy: creation of health. Een prachtig boek over de werking van de chakra's. Waarin onder andere kennis en informatie over de werking van de "tribal mind" die zich in het eerste chakra bevind en onze basis behoefte aan verbinding met familie, groepen stuurt en vertegenwoordigd.

Psychosofia is een nieuwe onafhankelijke spirituele stroming  Deze stroming is opgericht en gerealiseerd door Zohra Noach, al vele jaren een open kanaal voor de begeleiding vanuit de geestelijke dimensies. Deze dimensies zijn niveaus van ons bestaan waarin de materie en de tijd een onderschikte rol spelen. Je kunt het de geestelijke wereld noemen.

Continuïteit van leven: Opengaan Eenzaamheid Acceptatie. Door Zohra Noach. Bladzijde 42.

Geest ziel en persoonlijkheid: Zie de leliën. Door Zohra Noach. Bladzijde 31.

De twee componenten van de ziel: Mystiek van het vernieuwd Christus bewustzijn. Door Zohra  Noach. Bladzijde 54.

Zohra Noach, zie www.zohranoach.nl 

Een boeiend boek over continuïteit van leven waarin op wetenschappelijke wijze gekeken wordt naar de samenhang tussen bewustzijn en hersenfuncties. Een wetenschappelijke visie op de bijna dood ervaringen, onlangs verschenen  “Eindeloos bewustzijn” geschreven door Pim van Lommel. ISBN978902595778

Een ander boeiend boek waarin verwezen wordt naar de continuïteit van leven is het boek “De Godsformule” van José Rodriques Dos Santos
ISBN978902143433